Artykuł można by uznać za kolejny popis ignorancji Onetu, gdyby nie to, że jest poradnikiem i wiele osób może skorzystać z zawartych w nim rad.

Pierwsza rzecz, która aż bije po oczach, to terminologia. Nie trzeba być typografem, wystarczy pięć min z Wikipedią, żeby wiedzieć, że „czcionka” to nośnik znaku (glifu). Właściwej czcionki używa się w zecerstwie do składania tekstu. Popularyzacja komputerów spowodowała, że zaczęto mówić o czcionce elektronicznej. Times New Roman to krój pisma, ew. font, a nie czcionka.

Ale terminologia być może nie jest istotna z punktu widzenia osoby piszącej CV. Jednak autor tekstu wykazał się po prostu brakiem profesjonalizmu.

Dużo poważniejszym problemem są rady, jakie w tym tekście udzielają samozwańczy eksperci.

We współczesnej typografii rozróżnia się kroje pisma przygotowywane pod druku i wyświetlania. Wynika to ze specyfiki nośnika.

Przyjęło się, że na papierze czytelniejsze są kroje szeryfowe (np. wspomniany już Times New Roman). Zresztą czytelnik najczęściej spodziewa się takiego kroju otwierając książkę lub gazetę.

Na ekranach komputerów najlepiej czyta się kroje specjalnie zaprojektowane na taki nośnik, przy uwzględnieniu wielu cech, jak. np. prostota znaków, hinting, odległości międzyliterowe. Takie wyspecjalizowane czcionki to m.in. Verdana, Georgia, Trebuchet, Penumbra Serif lub Myriad.

Wybierając krój pisma należy sobie najpierw odpowiedzieć na pytanie „co się stanie z moim dokumentem?” Jeśli będzie czytany na ekranie, to lepiej użyć, której z wyspecjalizowanych czcionek ekranowych. Jeśli ma być drukowany, to optymalnie będzie zastosować któryś z krojów szeryfowych.

Problem pojawia się wtedy, kiedy nie umiemy odpowiedzieć na to pytanie. W wielu firmach pierwsza selekcja CV odbywa się na ekranie, ale później trafiają na czyjeś biurko w postaci wydruku. I w takim wypadku krój musi dobrze wyglądać zarówno w rozdzielczości 72 dpi jak i 1200 dpi. Trudny orzech do zgryzienia, ale możliwy. Jak? polecam lekturę kilku stron o typografii. Przy okazji dowiecie się kilku ciekawych rzeczy o krojach pisma, czyli czymś, czego używanie na co dzień, a zupełnie nie zdajecie sobie z tego sprawy.

To z pewnością lepsze rozwiązanie, niż czytanie mądrości przedstawiciela portalu rekrutacyjnego, którego indywidualną preferencją jest czcionka konkretna czcionka.

Lekturę poleciłbym również autorowi tekstu w Onecie. Niestety wolał pozostać anonimowy. Onet wstydzi się go, czy nikt nie chciał użyczyć nazwiska tym bzdurom?

A może to celowe działanie. „The Economist”, jeden z najbardziej prestiżowych tytułów biznesowych, nie podpisuje tekstów nazwiskiem autora. Ma to sprzyjać obiektywności.

Tak poważne wydawnictwo może sobie pozwolić na to, żeby to tytuł brał odpowiedzialność za treść, a nie pojedynczy dziennikarz. Ale biorąc do ręki „The Economist” nie muszę sobie zadawać pytania „kto napisał te bzudry?”

W przypadku Onetu to pytanie zadaję sobie bardzo często. Zresztą nie tylko ja. Powiedzenie, że coś jest tak głupie jak komentarz lub tekst na Onecie weszło już do języka potocznego.

Jeżeli jednak Onet chce iść w ślady „The Economist”, to przede wszystkim musi poprawić rzetelność swoich tekstów. Inaczej tak rażące błędy idą na konto tytułu i budują wizerunek nierzetelnego tabloidu.

W 2006 r. Agros Nova reklamowała swój koncentrat Łowicz, jako zawierający najwięcej pomidorów na rynku. Dokładnie 6 kg pomidorów w kilogramie koncentratu. To dzięki temu zupa miała być tak dobra.

Heinz poczuł się dotknięty. Okazuje się, że ten sam 30% koncentrat można zrobić 5 kg pomidorów. Wszystko zależy od jakości surowca.

No i super. To oznacza, że Heinz ma lepsze pomidory niż Agros Nova, czyli jest efektywniejszym przedsiębiorstwem. Aż się prosi o taką reklamę porównawczą: „W Łowiczu jest 6 kg pomidorów, ale nasze są tak dobre, że ten sam efekt osiągamy wyciskając tylko 5 kg kg.”

Zamiast tego Heinz pozwał polską firmę, zarzucając jej nieuczciwą konkurencję i wprowadzanie w błąd konsumenta. Sąd przyznał rację amerykańskiej marce i nakazał firmie Agros Nova publikację oświadczenia w stacjach telewizyjnych.

Jak to zwykle w takich przypadkach, reklama była głośna i kolorowa, a sprostowanie nieme, czarno-białe i małym drukiem. Heinz poczuł się dotknięty drugi raz i opublikował w Rzeczpospolitej” i „Pulsie Biznesu” całostronnicowe ogłoszenie pd tytułem: „Informacja o czynie nieuczciwej konkurencji.” W treści można przeczytać: „Agros Nova oświadcza, że koncentrat pomidorowy Łowicz nie jest koncentratem najbardziej pomidorowym”.

Według „GW”, prawnicy Agros Nova już rozważają pozew do sądu.

Pora na morał.
Chciałbym bardzo, żeby Heinz pochwalił się kosztami swoich działań – sąd, ekspertyzy, ogłoszenia prasowe. A następnie zadeklarował, może być w całostronnicowym ogłoszeniu, że ani złotówka nie zostanie wliczona w cenę produktów i nie obciąży kieszeni konsumenta.
Ale jest mi bardzo trudno uwierzyć, że tak jest.

Jestem przekonany, że dla statystycznego konsumenta zupełnie nie ma znaczenia ile pomidorów trzeba zużyć do wyprodukowania 30% koncentratu. Badanie firmy Booz & Company pokazuje, że w związku z kryzysem, podstawowym kryterium wyboru znowu jest cena. A ta raczej nie spadnie, bo z czegoś trzeba finansować spór.

Dodatkowo, powódź niebezpiecznie przybliżyła w Polsce widmo klęski nieurodzaju. To przełoży się na wzrost cen żywności. Czy zamiast płacić prawnikom nie lepiej sprawić, że konsument nie odczuje wzrostu ceny koncentratu?

Zdjęcie: justpositano, 2008. Udostępnione na licencji Creative Commons Attribution 2.0 Generic

Ale czy za wszelką cenę? Czy każdy może sobie pozwolić na pisanie tego co ślina na język, tfu, palce przyniesie?

Dzisiaj na Facebooku znalazłem taki wpis:

„Ale o co chodzi” – ciśnie się na usta. Czy Onet zaczął płacić za obsługę Facebooka na akord? Pięć wpisów dziennie albo po premii?

W tym przypadku, poza pisaniem dla samego pisania, jest jeszcze jeden aspekt.

Media mogą traktować social media albo tylko jako kanał dystrybucji linków do treści, sporadycznie tzw. breaking newsów, albo wykorzystać ich potencjał i budować społeczność wokół tytułu, wchodzić w interakcje z widzami, czytelnikami lub słuchaczami.

Oczywiście w tym drugim przypadku należy porzucić nadęty ton poważnych redaktorów i dostosować język do społeczności, w której się działa. Dostosować, a nie przejąć. Wyobrażacie sobie „Gazetę Wyborczą”, która na Facebooku zaczyna się komunikować w stylu „Hej ziomy! Jaro zabunkrował się i rozkminia jak wyjechać z liścia Bronkowi”. Nawet zabawne, penie kilkanaście osób kliknęłoby „lubię to”, ale czy ktokolwiek potraktował by poważnie nadawcę tego komunikatu?

Przypominam, że serwisy internetowe aspirują do wielkiej rodziny medialnej. Wyrosłe na plotkach i agregacji, teraz chcą być opiniotwórcze. Ale sądząc po takich wpisach, to niektóre chyba nadal siedzą w piaskownicy.

Ale żeby nie było tylko źle, to na koniec dobry, moim zdaniem, przykład luźnej, weekendowej komunikacji z czytelnikiem.
Oto twitt portalu Gazeta.pl:

Również dosyć luźny, jak na taki portal. Ale jest link, czyli do czegoś się odnosi, a po kliknięciu już zupełnie wiadomo o co chodzi.
W przypadku Onet.tv pozostaje szkolne pytanie: co autor miał na myśli?

I na koniec dobra rada. Jeśli już wszedłeś do social media bez przemyślanej strategii, to chociaż 10 razy zastanów się, zanim cokolwiek napiszesz na swojej tablicy. Pomyśl, czy piszesz do swoich kumpli czy klientów.

Ale wie już o tym bank…

Dzisiaj znalazłem w skrzynce list z banku ING. W środku koperty była jedna kartka A4 z ofertą dla „nowoczesnych przedsiębiorców”.

ING proponuje mi konto firmowe, na promocyjnych warunkach. Ale oprócz wyliczenia różnych darmowych opcji, wytłuszczonym drukiem napisano, że do otwarcia rachunku potrzebny jest tylko zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarczej. A jeśli decyduję się na ofertę i odpowiem na numer podany na końcu oferty, to jeszcze otrzymam w prezencie 100 wizytówek firmowych.

Nie ma dobrych doświadczeń z bankiem ING, ale może się okazać, że ta oferta uratuje mnie w tym miesiącu. Obawiam się, że mój dotychczasowy bank nie zdąży otworzyć dla mnie rachunku przed wystawieniem pierwszej faktury.

Skąd ING wie, że otworzyłem firmę? Okazuje się, że do wydziałów gospodarczych w urzędach miast regularnie, np. co piątek, dzwonią przedstawiciele rozmaitych instytucji i proszą o wykaz. A podstawowe dane świeżo upieczonego przedsiębiorcy są jawne.

I dlatego, w 9 dni już wiedzą o mnie wszystko i skonstruowali ofertę.

A dlaczego ZUS lub GUS tak nie potrafią?

Fot. haitham alfalah, 2009

Wizyta w urzędzie miasta trwała niecałe 15 min. Następnego dnia odebrałem zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarczej. Teoretycznie resztę formalności powinni załatwić za mnie urzędnicy.

Mnie pozostało już tylko udać się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zgłosić do ubezpieczenia. Ustawodawca dał mi siedem dni na dopełnienie tej formalności.

W szóstym dniu udałem się do właściwego inspektoratu ZUS i usłyszałem, że to nie będzie takie proste. Okazuje się, że czas przesłania dokumentów pomiędzy urzędami w Warszawie wynosi nawet dwa tygodnie. A moje „idą” w ogóle z innego miasta.

Dobrze, że cały ZUS nie wiem, że zostałem przedsiębiorcą, bo np. departament kontroli mógłby już chcieć mnie niezapowiedzianie sprawdzić i wlepić karę za niedopełnienie formalności w terminie. Swoją drogą to jest żyła złota dla zadłużonego ZUS-u. Wystarczy dogadać się z urzędnikami z magistratów, żeby dawali cynk.

A więc muszę cierpliwie poczekać, żeby zacząć ratować system emerytalny moimi składkami. Ale do pełni szczęścia jest mi jeszcze potrzebny REGON, który nadaje Główny Urząd Statystyczny.

Miałem kiedyś do czynienia z rzecznikiem prasowym tej instytucji. W czasie tej rozmowy miałem wrażenie jakbym się cofnął w czasie co najmniej o 40-50 lat. Jeśli cała instytucja tak funkcjonuje, to jak im się udaje jeszcze liczyć nasze PKB i czy to jest na pewno nasze PKB?

Ze strony internetowej GUS dowiedziałem się, że powinienem dostać w około 2 tyg. No ale w ZUS też jest termin i to zagrożony sankcjami. Dodatkowo zostałem poinformowany, żeby absolutnie nie pojawiał się w urzędzie, żeby zdobyć REGON na własną rękę. Wolno mi przyjść co najwyżej, żeby dokonać zmian. Ale ponieważ jeszcze nie mam w czym dokonywać zmian, więc mam nie zawracać głowy urzędnikom.

Problem w tym, że niepozorny numer REGON jest bardzo istotny w pierwszym okresie funkcjonowania firmy. Bez niego nie mogę np. przepisać abonamentu telefonicznego na firmę. Nie mogę też założyć konta w banku, żeby otrzymywać należności od kontrahentów.

Zastanawiam się, jaki stosunek do urzędów i przepisów prawa będzie miał młody przedsiębiorca, który już na starcie został nauczony, że system nie działa.

Źródło zdjęcia: Deutsches Bundesarchiv. Udostępnione na licencji: Commons:Bundesarchiv

Ale nie tak łatwo uciec przed polityką, a już tragedią w Smoleńsku w szczególności. Dopadła mnie nawet w środku Kampinosu.

Wokół szlaku rosły liściaste krzewy, które ograniczały widoczność na zakrętach. Kiedy droga wyprostowała się zobaczyłem, że w naszą stronę podąża pan, tak na oko w wieku ok. 50 lat. Był w niedopiętej koszuli, z torbą na ramieniu. Wyglądał jakby przed chwilą skończył zmianę w Zakładach Mechanicznych Ursus w latach 80-tych (taki obraz znam z autopsji).

Nie wyglądał groźnie. Ale kiedy spojrzał na mojego labradora, to już wiedziałem, że się odezwie do mnie. W sumie trudno się dziwić, bo prawie każdy, kogo spotykamy na szlakach, uśmiecha się na widok Kalego i nawet często zagaduje do niego.

Zgodnie z przewidywaniami, pan zaczął od zachwycenia się psem i nawet zwrócił uwagę, że idzie na smyczy, a nie biega luzem i napada na spacerowiczów.

Nabrałem powietrza, żeby odpowiedzieć… i nie zdążyłem. Pan już zaczął tyradę nt. niewłaściwej oceny sytuacji przez pilotów rządowego TU-154. Już myślałem, że mam do czynienia z prawicowym oszołomem, który zaraz uraczy mnie jakąś teorią spiskową a’la Pospieszalski. Ale pan mówił całkiem sensownie, bez ideologicznego skrzywienia.

Po chwili płynnie wrócił do tematu psa i nawet zapytał w jakim jest wieku. Ale oczywiście nie dał mi odpowiedzieć i już diagnozował aktualną sytuację społeczną w Polsce. Mówił o rozpadzie więzi rodzinnych, egoizmie, zamykaniu się na świat. Znowu całkiem sensownie.

Przy kolejnej pauzie, kiedy znowu zwrócił uwagę na psa, brutalnie wszedłem mu w słowo i powiedziałem, że już musimy iść i szybko oddaliliśmy się. Pan poszedł dalej przed siebie, być może w poszukiwaniu kolejnego słuchacza.

Idąc pomyślałem sobie, że ten człowiek znakomicie odnalazłby się na polskim Twitterze. Być może nawet mógłby prowadzić poczytnego bloga na Salon24.pl. Tymczasem jego słuchaczami są tylko ludzie, przypadkowo spotkani w lesie. Tak działa wykluczenie cyfrowe.

Ze szwajcarskim teologiem zgadzam się co do jednego. Ten papież nie poradzi sobie z kryzysem pedofilskim. Ale nie dlatego, że rządzi autorytarnie, tylko dlatego, że nie jest zdecydowanym przywódcą.

Dotychczasowa droga kościelna Josepha Ratzingera pokazuje, że jest on znakomitym teologiem, obrońcą doktryny wiary. Ale bycie liderem wymaga też bardzo przyziemnych cech przywódczych i zdecydowania.

Benedykt XVI wszedł z rozpędu w rolę papieża, kochanego przez wszystkich, ale dlatego, że wszyscy przyzwyczaili się kochać Jana Pawła II.
A potem pojawił się problem pedofilii. Dla Benedykta XVI to mogła być doskonała okazja, żeby przejść do historii nie jako następca papieża Polaka.

Gdyby uporanie się z problemem pedofilii i seksualności księży powierzyć komitetowi, tak jak chce tego Kueng, to jeste, przekonany, że sprawa utknęłaby w niekończących się sporach, a potem została rozmyta. Dyskusje w Kościele rzadko prowadzą do konkretnych działań. Sobór watykański II jest chlubnym wyjątkiem, z powodu determinacji papieży Jana XXIII i Pawła VI.

Wtedy jednak chodziło o reformę, zmiany, a to jest coś, o czym warto rozmawiać. Teraz Kościół jest w sytuacji kryzysowej, która wymaga zdecydowanych działań. Tych jak na razie brakuje.

Mam wrażenie, że Kościół wpadł w inną pułapkę. Z jednej strony jest organizacją scentralizowaną, z kwaterą główną w Watykanie i wyraźnym przywódcą. Sytuacja papieża jest komfortowa, bo w przeciwieństwie do głowy państwa (pomijając monarchie i dyktatury), czy prezesa korporacji jego decyzje są dogmatami, z założenia jest nieomylny.

Ale Kościół katolicki jest też czymś w rodzaju federacji Kościołów narodowych, którymi zarządzają lokalne episkopaty.
To wygodne, bo w sprawach kłopotliwych, które dzieją się w danym kraju, można nie angażować autorytetu Stolicy Apostolskiej. I tak mogłoby być, gdyby problem pedofilii dotyczył tylko Kościoła amerykańskiego czy irlandzkiego. Ale skandal zatacza coraz szersze kręgi, w kolejnych państwach ofiary księży zaczynają mówić.

W tej sytuacji papież może uznać, że mimo wszystko są to problemy lokalne, a samemu poprzestać na niedzielnym machaniu z okna do pielgrzymów. Ale pewnego dnia nie będzie okna, bo zawali się fundament.

Dlatego dziś Kościół potrzebuje zdecydowanego lidera, który rozwiąże problem, a nie ograniczy się do modlitwy za ofiary, jednocześnie organizując sobie Dzień Jedności z Papieżem, który to ustawia jego samego w roli pokrzywdzonego.
Zdjęcie: Oliver-Bonjoch, 2007. Udostępnione na licencji GNU Free Documentation License

A sprawiedliwy handel? Tu już zaczyna się problem. Część ludzi w ogóle nie słyszała o czymś takim, więc milczy. A jak się już dowie, to też milczy, razem z drugą częścią, która wiedziała wcześniej.

Milczą, bo problemu fair trade nie da się załatwić datkiem lub spontanicznie wyrażonym poparciem. To zagadnienie, które dotyka podstaw egzystencji każdego człowieka. Co jesz, co pijesz, w co się ubierasz…? Praktycznie nie ma sfery życia, w której nie można postawić pytania „czy konsumujesz fair trade?”

Polska wciąż jest krajem na dorobku. Ludzie już nie są spragnieni Coca-Coli, ale poziom życia wciąż odstaje od tego, który widzimy w zagranicznych serialach. Wciąż jesteśmy łasi na ochłapy, które nam rzuca wielki świat, np. postaci kawy w papierowym kubku. Choć w ten sposób możemy się przybliżyć do stylu życia nowojorczyka.

W pogoni za ersatzami światowego „lajfstajlu” nie mamy czasu zawracać sobie głowy takimi drobnostkami, jak miejsce pochodzenia. Dla narodu, który wcześniej żył w gospodarce reglamentowanej, a teraz cierpi na niedobór środków finansowych, wciąż ważne jest „mieć”.

Dlatego trudno się dziwić, że mówienie o fair trade może zepsuć humor. Niektórzy być może poczują się źle, kiedy uświadomi im się, że buty, które właśnie kupują uszyło dziecko w Bangladeszu. Że bluzka, która sytuuje ich w kręgu „trendy”, to niewolnicza praca w Chinach.

Większość jednak machnie ręką i pójdzie dalej. I trudno się dziwić, że zastosują wyparcie. Inaczej mieliby naprawdę duży problem egzystencjalny. Tym bardziej, że argument „to fanaberia bogatych, którzy już się dorobili” jest nieprawdziwy. Bo to, że życie w zgodzie z fair trade jest możliwe udowadniają ludzie młodzi, niezamożni. To dodatkowo psuje nastrój miejskiej klasy średniej, która nie jest jeszcze gotowa zanegować podstawy życia, które dopiero sobie wywalczyła.

Szansy na zmianę podejścia do problemu fair trade upatruję w młodym pokoleniu, które dzisiaj dopiero wchodzi na rynek. Jeśli nie ulegnie marketingowemu praniu mózgu, a jednocześnie będzie już oswojone z pełnymi półkami, to być może zacznie zadawać trudne pytania. Ale to nie będzie pokolenie, których rodzice wciąż żyją od pensji do pensji, a to wciąż jest rzeczywistość polskiej prowincji.

Zdjęcie: Didier Gentilhomme, 2006. Na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0

Dlaczego w ogóle poruszam ten temat, skoro wydaje się, że w sprawie już jest pozamiatane?
Z powodu zawirować zawodowych i korzystając z dobrodziejstwa urlopu, mam okazję spojrzeć na sprawę oczami zwykłego konsumenta, abonenta sieci.

Nie będąc w centrum wydarzeń, czyli redakcyjnym newsroomie, ale spędzając większość czasu w lesie, docierają do mnie tylko strzępki informacji, to co uda się wyłowić z medialnego szumu.

A udało mi się wyłowić zestawienie: Era – kurator – sąd. To chyba nie jest najlepsze towarzystwo dla żadnej spółki, a nie tylko mającej ponad 13 mln klientów.

Dzięki hipertekstowi dowiedziałem się o aresztowaniu członków zarządu i ich działaniu na szkodę spółki. A także o kłopotach z uzupełnieniem składu zarządu i możliwością rozpoczęcia przez Elektrim kolejnej batalii o odzyskanie wpływów w spółce. Same negatywne wiadomości, łącznie z tą, że rachunki trzeba jednak płacić normalnie.

A głos Ery? Nie ma. W artykułach dziennikarze powołują się na informacje z prokuratury. Albo tam przeniosło się biuro prasowe operatora, albo jego pracownicy nabrali wody w usta. Stawiam na to drugie rozwiązanie.

Szkoda. Wycofanie się w sytuacji kryzysowej, to nie tylko pokazanie braku profesjonalizmu, ale również lekceważenie klienta i zupełnie oddanie pola przeciwnikom. Nie chodzi przecież o tłumaczenie się, wyjaśnianie, wskazywanie winnych. Wystarczy wypuścić różnymi kanałami prosty przekaz: „Stało się źle. Ale panujemy nad sytuacją więc bądź spokojny nasz interesariuszu”. A może nie jest wcale ok?

Sytuacja nie przekłada się bezpośrednio na klientów, więc nie będzie masowej ucieczki z Ery, ale rysa na wizerunku pozostanie. Ja we wtorek kupiłem od Ery nową usługę i podpisałem umowę na dwa lata. Dzisiaj poczułem się dziwnie. Ale cóż, klient złowiony.

To pokazuje też, że Facebook i podobne portale społecznościowe mogą wypełniać lukę instytucjonalną w budowaniu polskiego społeczeństwa obywatelskiego. W przypadku TVP to jednak tylko czysta teoria. Z dwóch powodów.

Po pierwsze, media publiczne w Polsce, zaanektowane dawno temu przez polityków, bardzo upodobniły się do nich. Są oderwane od rzeczywistości i podporządkowane ideologii. Teraz akurat dominuje narracja takich osób, jak pan Pospieszalski. Ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby schedę po nim przejęli np. radykalni lewacy. Wszystko jest kwestią układu politycznego.

A głos widza, słuchacza? Odbija się od wysokiego muru przy ul. Woronicza i płotu przy ul. Myśliwieckiej. Niewielkie szczeliny w nich są pilnie strzeżone po to, żeby żadna nieprawomyślność nie przedostała się do wnętrza.
Zresztą co znaczy 6 tys. niezadowolony osób, kiedy ok. 10 mln zasiada przed telewizorem w każdy poniedziałek i wtorek, żeby oglądać serial.

Dopóki misja mediów publicznych będzie się sprowadzała do taniej rozrywki, dopóty zarządy mogą się nie obawiać, że krytyczne głosy wpłyną na wizerunek spółki. Zresztą o jakim wizerunku mówimy. Nie można zepsuć czegoś, co nie istnieje. Wizerunek mediów publicznych nie jest samodzielnym bytem, ale przynależy do szerszej kategorii wizerunku klasy politycznej.

W zdrowej gospodarce rynkowej niezadowolony klient, oprócz głośnego wyrażenia opinii, ma w ręku jeszcze jeden instrument – portfel. Nominalnie utrata jednego klienta nie jest dla firmy żadnym dramatem. Ale pamiętajmy, że jeden niezadowolony konsument zniechęci do zakupu 10 znajomych. A w wieku web 2.0 informacja rozchodzi się szybciej i szerzej. Utrata 6 tys. klientów może być dla firmy dużym ciosem.

Ale TVP straciło tych klientów już dawno temu. Ilu członków wspomnianej grupy z Facebooka opłaca abonament?
A oglądalność? Tym TVP też się nie przejmuje. Od dawna robi własne badania, nieporównywalne z resztą rynku.

Stąd smutny wniosek, że już tylko trąba powietrzna może zrobić porządek z mediami publicznymi.